Greyfurt yetiştirme rehberi

Greyfurt (altıntop) soğuğa duyarlılık bakımından turunçgiller içinde limondan sonra gelir; portakal, turunç ve mandarinlerden daha hassastır [6]. Turunçgillerde iyi verim ve kalite için havadaki nemin %70'in üzerinde olması uygundur, ancak %85'in üzerindeki nem mantari hastalıkları artırır [6].

Şiddetli rüzgârlar dal kırılmalarına, meyve sürtünmelerine ve dökümlere yol açar; hâkim rüzgârlara karşı rüzgârkıran dikilmelidir [1, 6]. Denize yakın ve önü açık yerlerde dalgalarla gelen tuzlu sular yaprak dökümüne ve toprakta tuzlanmaya neden olabilir [1]. Sık dona maruz kalan alanlar, don gölü oluşan çukurlar ve vadi tabanları bahçe için uygun değildir [6].

Turunçgiller için en uygun topraklar tınlı-kumlu, kumlu-tınlı ya da killi-tınlı topraklardır; kil oranı %20'yi geçmemeli, pH 5,5–7,5 aralığında olmalıdır. Aktif kireç %10'u geçtiğinde demir klorozu görülür; tuz oranı %0,30'un üzerindeki topraklarda bahçe kurulmamalıdır [6].

Bahçe kurulmadan önce toprağın 0–30, 30–60 ve 60–90 cm derinliklerinden örnek alınarak analiz yaptırılmalı, anaç ve çeşit seçimi buna göre yapılmalıdır. Taban suyu seviyesinin yaklaşık 1,5–2 m'nin altında olması istenir [1, 6].

Fidan: Bahçe virüs ve virüs benzeri hastalıklardan temiz, anaç-kalem uyuşması iyi, nematodlardan ari ve adına doğru sertifikalı fidanlarla kurulmalıdır [2, 6].

Anaç: Akdeniz Bölgesi'nde en yaygın anaç turunçtur; kireçli topraklara dayanıklıdır, ancak tristeza virüsüne çok hassastır ve Satsuma mandarini ile uyumu iyi değildir [2].

Dikim: Turunçgil bahçelerinde yaygın dikim aralıkları 7×7, 6×6 ve 6×4 m'dir [1]; altıntop büyük taç oluşturduğu için geniş aralıklar tercih edilmelidir [6]. Fidanlar söküm seviyesinde dikilmeli, toprağın 2–4 cm çökebileceği hesaba katılmalı ve kesinlikle derin dikilmemelidir; derin dikim birkaç yıl içinde kök boğazında zamklanmaya yol açabilir. Dikimden hemen sonra can suyu verilmeli ve fidan bir hereğe bağlanmalıdır [2, 6].

Sulama: Turunçgillerde sulama verim ve kaliteyi doğrudan etkiler. Salma sulamada gövde ve kök boğazının ıslanması zamklanma gibi hastalıklara zemin hazırlar; yeni bahçelerde damla sulama tercih edilmelidir [2, 6].

Gübreleme: Gübreleme programının, yapılacak yaprak ve toprak analizlerinin sonucuna göre bir uzmanla belirlenmesi uygundur; turunçgillerde her koşulda uygulanabilecek tek bir gübreleme programı yoktur [6]. Analizler eylül ortasından kasım başına kadar yaptırılmalıdır. Turunçgiller içinde genel olarak en fazla gübre limonlara, en az mandarinlere, orta düzeyde portakallara verilir. Azotlu gübreler toprak yüzeyine serpilirken fosforlu ve potaslı gübreler taç izdüşümüne açılan hendek ya da çukurlara gömülmelidir [2, 6]. Turunçgillerde en sık görülen noksanlıklar azot, fosfor, potasyum ile çinko, mangan ve demirdir [2].

Turunçgillerde budamayla ağacın içinin havalanması ve güneş alması sağlanır; hasta, kuru ve obur dallar uzaklaştırılır. Altıntop, limonla birlikte en büyük taçlı turunçgil türüdür; bu nedenle dikim aralıkları ve budama buna göre planlanmalıdır [6].

Budama aletleri, mekanik olarak taşınan hastalıkların yayılmasını önlemek için her ağaçtan önce dezenfekte edilmelidir. Turunçgiller büyük ve kalın kesimlere elverişli değildir; gençleştirme budaması sonrasında ağaçlar güneş yanığına karşı kireçle badana edilmelidir [2].

Hasat açık, kuru ve ılık havada, çiğ ve kırağı kalktıktan sonra yapılmalıdır. Toplayıcıların tırnakları kısa olmalı ya da eldiven giyilmeli, meyveler makasla kesilmeli, yere düşen meyveler ayrı toplanmalı ve taşıma kapları üstteki meyveler ezilmeyecek kadar doldurulmalıdır [6]. Meyveleri çırpıyla yere düşürmek ya da elle koparmak dallara ve meyveye zarar verir [1].

Depolama bilgileri için greyfurt sayfasındaki Hasat ve depolama bölümüne bakabilirsiniz.

Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri greyfurt sayfasının kaynakçasında yer alır.