Kayısı

Hasat: Kayısı klimakterik bir meyvedir; hasattan sonra olgunlaşmaya devam eder. Uzak pazarlara gönderilecek kayısılar kabuk rengi oluştuktan hemen sonra, daha sert yapıdayken; yakın pazarlar için olanlar tam olgunlukta; kurutmalıklar ise tam olgunlaşmadan bir süre sonra hasat edilir. Meyveler ağaçta kademeli olgunlaştığı için hasat en az 2–3 seferde tamamlanmalıdır [5, 8]. Hasat günün serin saatlerinde, meyve sapı ile dal arasındaki boğumdan yapılmalı; hasat edilen meyveler güneşe ve rüzgâra bırakılmadan ön soğutmayla çekirdek evi sıcaklığı yaklaşık 2°C'ye düşürülmelidir [5]. Sofralık tüketim için %15–19, kurutmalık çeşitlerde %24–28 suda çözünür kuru madde istenir [5]. En uygun yöntem elle hasattır; bunun mümkün olmadığı durumlarda ağaç altına örtü serilerek silkeleme yapılmalı, bir sonraki yılın gözlerine zarar veren ve yaralardan hastalık girişine yol açan sopayla çırpma yönteminden kaçınılmalıdır. Hasattan hemen önce yapılan sulama meyvede suyu artırıp şekeri azaltır. Kurutmalık Hacıhaliloğlu'nda ham hasat edildiğinde 1 kg kuru kayısı için 4 kg, olgun hasat edildiğinde 3–3,5 kg taze kayısı gerekir [3].

Taze kayısı: Taze kayısılar genellikle uzun süre muhafazaya uygun değildir. Uygun zamanda hasat edilenler 0°C ve %90–95 nemde 1–3 hafta, bazı sert etli çeşitler 4–5 hafta, modifiye atmosferde 5–6 haftaya kadar saklanabilir [8]. Çeşitler arasında belirgin farklar vardır: aynı koşullarda Precoce de Tyrinthe 14 gün, Ninfa 21 gün, Iğdır ve Şekerpare ise 35 gün kalitesini koruyarak depolanabilmiştir [6]. Hasattan sonra en önemli hastalık kahverengi çürümedir [8].

Kuru kayısı: Kurutmalık kayısılarda rengi açmak ve uzun süre dayanmasını sağlamak için kükürtleme yapılmaktadır; kurutma güneş altında doğal olarak ya da tünel ve benzeri sistemlerde yapılabilir [8]. Kuru kayısılar 0–4°C ve %55–65 nemde yaklaşık 15 ay saklanabilir [8]. Depolama sıcaklığı arttıkça kuru kayısının altın sarısı rengini kaybederek esmerleşmesi hızlanır: 20°C'de 12 ay boyunca renk kabul edilebilir sınırlarda kalırken 30°C'de depolanan kayısıların rengi ikinci aydan itibaren kabul edilemez hale gelmiştir; bu nedenle depolama sıcaklığının 20°C'nin altında, tercihen 5°C civarında olması önerilmektedir [1].

Kayısıda çiçek monilyası, yaprak delen (çil), bakteriyel kanser, sitospora kanseri ve şarka virüsü önemli hastalıklar; erik içkurdu, şeftali güvesi, doğu meyvegüvesi, yaprakbitleri ve yazıcı böcekler önemli zararlılardır [3, 5].